Terug

Het belang van herstelmomenten

Naarmate een ervaring of situatie stressvoller is, wordt het moeilijker er even niet aan te denken, te ontspannen, of iets anders te gaan doen. We zouden er juist meer over kunnen gaan piekeren. De Leidse hoogleraar Brosschot (2007) toonde samen met zijn onderzoeksgroep aan dat piekeren de stressfysiologie in ons lichaam gaande houdt, en dat werd later ook door andere onderzoeksgroepen bevestigd (Ottavaiani et al., 2015).
Het belang van herstelmomenten
Het herstel gaat moeizamer naarmate de behoefte eraan groter is
Uit diverse studies komt naar voren dat voldoende herstellen tijdens en na het werk belangrijk is om gezondheidsklachten te voorkomen. Blootstelling aan stressoren in het werk kunnen samengaan met een laag niveau van welzijn en gezondheid.

Herstel, in combinatie met (psychisch) afstand nemen van de negatieve kanten van het werk, beweging en goed slapen, gaan daarentegen samen met welbevinden en gezondheid (Sonnentag, 2018).

Logischerwijze zouden juist degenen die het meest onder druk staan het meeste baat hebben bij acties die gericht zijn op herstel. Maar helaas, een van de belangwekkende uitkomsten van recent onderzoek is dat het herstel moeizamer gaat naarmate de behoefte eraan groter is. Deze bevinding staat bekend als de 'herstel-paradox' (Sonnentag, 2018).

Zoals in de intro al aangegeven, naarmate een ervaring of situatie stressvoller is, wordt het moeilijker er even niet aan te denken, te ontspannen, of iets anders te gaan doen. Door te piekeren blijven we fysiologisch in een verhoogde staat van paraatheid, zonder dat er een acute stressor aanwezig hoeft te zijn. Dit voorkomt dat lichaam en geest efficiënt kunnen herstellen.

Deze bevindingen sluiten aan op het onderzoek van (Van Laethem et al., 2016), waarin medewerkers met chronisch hoge taakeisen meer slaapverstoringen ervaarden en meer werk-gerelateerd piekerden dan medewerkers met matige of lage taakeisen.
 
De belasting hangt samen met zowel de hoeveelheid als de complexiteit van het werk
Wanneer we het werk minder belastend willen maken kan zowel de hoeveelheid als de complexiteit worden verminderd. Daarbij moet worden bedacht dat door (te veel) afname van complexiteit het werk weliswaar minder inspannend kan worden, maar ook saaier en minder motiverend (Nakamura & Csikszentmihalyi, 2002).

In de grafiek hiernaast (Tigchelaar & De Bos, 2019) is een zichtbare spanning te zien tussen productiviteit, inspanning en de tijd die een taak in beslag neemt zonder pauzes te nemen. Aangezien het starten van een taak veel inspanning kost om de productiviteit op te voeren, laat de grafiek zien dat om met de minste inspanning in een staat van ‘flow’ te zijn, het erg belangrijk is om concentratielekken te dichten en ervoor te zorgen dat er niet wordt onderbroken wanneer diepe concentratie noodzakelijk is.

Het laat ook zien dat na verloop van tijd de productiviteit begint te dalen en de inspanning om de taak uit te voeren toeneemt. Het nemen van pitstops op het juiste moment helpt om de prestaties te verbeteren door verlies aan energie, efficiëntie en tijd te voorkomen.
 
Herstelactiviteiten hebben een gunstig effect op welzijn en gezondheid
Ook hier geldt dat voorkomen beter is dan genezen. Wanneer de omstandigheden niet in te sterke mate belastend zijn is herstel eenvoudig. Werkgevers en medewerkers zelf kunnen er op diverse manieren aan bijdragen dat herstel in een vroeg stadium plaatsvindt, onder meer door het inlassen van minipauzes (Fritz et al., 2013), (Bennett, Gabriel, & Calderwood, 2020). Het nemen van minipauzes als korte herstel-momenten buiten formele pauzes wordt belemmerd door te hoge werkdruk, onderlinge concurrentie en gespannen verhoudingen, terwijl gunstige omstandigheden eraan bijdragen. Daarbij kunnen ook de stijl van leidinggeven en de samenwerking binnen teams een rol vervullen. Een te hoge werkdruk heeft een direct negatief effect op gezondheid en welzijn, maar ook een indirect negatief effect door de belemmering van herstel.

Onduidelijkheid over wat van de persoon wordt verwacht en de manier waarop de taak kan
worden aangepakt, onvrijheid in het werk en conflicten in de samenwerking zijn belastend.
Coaching van managers en andere leidinggevenden op een ondersteunende en heldere manier van leidinggeven draagt bij aan structurele verbeteringen op het niveau van afdeling en organisatie; daarnaast formele afspraken en arbeidsvoorwaarden met betrekking tot pauzes op het niveau van de inrichting van de werkplek, mogelijkheden voor de lunch en afspraken over werktijden en de inzet in het werkproces. Het is van belang op individueel niveau rekening te houden met specifieke wensen en behoeften van de persoon en diens thuissituatie.
WORK & MOVE™ Software

Voldoende herstellen is cruciaal!

WORK & MOVE™ Software
@DEV Titel
Wie te weinig herstelt, krijgt een groeiende herstelbehoefte. Hieronder wordt verstaan dat de behoefte aan rust toeneemt, tijdens en na het werk, met als primair doel om de energiereserves aan te vullen. Een hoge herstelbehoefte van medewerkers is een sterke voorspeller van verminderd welzijn, uitval door ziekte en een hoog personeelsverloop (Sluiter et al., 2003). Voldoende herstellen is geen luxe, maar van cruciaal belang om gezond en veerkrachtig te blijven in duurzame arbeid.
headphones

Hulp nodig? We zijn er voor je

Kijk bij onze FAQ of neem contact met ons op

thumb

Onze kennis & producten zijn key

Bekijk ons ​​brede aanbod van kennis en producten.

star

Vele klanten gingen je voor

Lees over hun ervaring met BakkerElkhuizen

Copyright © 2022 BakkerElkhuizen

Privacybeleid Algemene voorwaarden Cookie beleid

Selecteer je land en taal